Yüz felci, yüz sinirinin fonksiyonun bozulması sonucunda yüzün mimik kaslarının hareket edememesi veya yetersiz hareket etmesidir. Kas güçsüzlüğü nedeniyle felçli tarafta yüzde sarkma, yüzde asimetri, gözü kapatamama ile sonuçlanır.
Yüz siniri felci enfeksiyon, travma, inme gibi çeşitli nedenlerle oluşabilir. Belli bir neden tespit edilemez ise bu duruma Bell paralizisi adı verilir.
Doğuştan (konjenital) yüz felci
Bell paralizisi
Orta kulak enfeksiyonları (akut otitis media, kronik otitis media, kolestetaom)
Kafa travması ve kafatası kemiklerinde kırıklar
İnme
Beyin, beyin sapı, kulak, parotis bezi tümörleri
Yüz siniri nörinomu
Lyme hastalığı
Multipl skleroz gibi otoimmün hastalıklar
Sarkoidoz
Ramsay Hunt sendromu
Guillain-Barré sendromu
Doktorunuz öncelikle yüzün çeşitli mimik kas hareketlerini (alın kırıştırma, kaşları kaldırma, gözü kapatma, gülümseme, dudakları büzerek ıslık çalma gibi) değerlendirecektir. Bu muayene felcin yüz sinirinden mi, yoksa merkezi sinir sisteminden mi kaynaklandığı konusunda önemli bilgi verir.
Bundan sonra bir nörolojik muayene, baş-boyun bölgesi ve kulak muayenesi de yapılacaktır.
Merkezi sinir sistemi sorunu düşündüren veya herhangi bir başka anormal nörolojik bulgu varsa aşağıdaki gerekli görüntüleme incelemeleri yapılabilir.
MR (manyetik rezonans) görüntüleme
BT (bilgisayarlı tomografi)
İşitme testi ve diğer kulak testlerinin yapılması gerekli görülebilir.
Yüz siniri felcinin vücudun başka bölgelerini etkileyebilecek genel bir hastalığın parçası olduğu veya Lyme hastalığı gibi özellikli enfeksiyonlardan kaynaklandığı düşünülürse kan tahlilleri yapılabilir.
Yüz sinirinin elektriksel faaliyetini değerlendirmek için EMG (elektromiyografi) incelemesi yapılabilir.
Yüz felci tedavisi, altta yatan felç nedeninin ne olduğuna göre planlanır. Örneğin:
Eğer inme sonucunda yüz felci oluştuysa tedavi öncelikle inme tedavisine yönelik olacaktır.
Yüz felci bir tümörden kaynaklanıyorsa, tümörün nerede olduğuna göre beyin-sinir cerrahisi veya KBB uzmanı tarafından tümörün çıkartılması için ilgili uzmanlık dalları değerlendirecektir.
Belli bir neden saptanamaz ve Bell paralizisi olduğuna karar verilirse ilaçlar ve yüz kaslarını güçlendirme egzersizleri önerebilir.
Yüz felci için cerrahi olmayan ve cerrahi tedavi seçenekleri vardır:
Cerrahi olmayan tedaviler:
Yüz sinirinizdeki şişmeyi azaltmak için kortizon tedavisi
Virüslerin neden olduğu sinir iltihaplarında antiviral ilaçlar
Göz kapağı hareketleri ve göz kırpma refleksi zayıflayacağı için gözün kurumasını önlemeye yönelik tedaviler (suni gözyaşı damlası, nemlendirici jel, gözde iltihaplanma olursa tedavi edici damlalar vb)
İstemsiz kas hareketlerini azaltmak veya durdurmak için Botox enjeksiyonları
Yüz simetrisini iyileştirmek, kas gücünü artırmak ve yüz koordinasyonunu yeniden kazanmak için fizik tedavi
Konuşma ve yutma fonksiyonlarınızı yeniden kazanmanıza yardımcı olacak konuşma terapisi
Mesleki terapi, yüz ifadeleri ve kişilerarası iletişim gibi işlevleri geliştirmenize yardımcı olur.
Cerrahi tedaviler:
Göz kapağı ameliyatları: Gözün kapanmasına yardımcı olmak için, göz kapakları arasındaki aralığın dikişle darltılması (tarsorafi), üst göz kapağına implant ağırlık yerleştirilmesi gibi
Yüz canlandırma ameliyatları: Vücudunuzun başka bölgelerinden kas veya sinirler yüze nakledilerek yüz hareketinin geri kazandırılmasına çalışılır
Tümör ameliyatları: Eğer yüz felci bir tümör nedeniyle olduysa tümörü çıkarmak ve yüz siniri üzerindeki baskıyı azaltmak için ameliyat yapılabilir
Plastik cerrahi işlemler: Yüze simetri kazandırabilecek çeşitli plastik cerrahi işlemler mevcuttur. Bu işlemler arasında kaş kaldırma , yüz germe, yüz askısı ve göz kapağı ameliyatları vardır.
Yüz felci için tek bir standart tedavi şekli yoktur. Her hastanın yüz felcinin derecesi, nedeni, etkileri farklıdır ve bunlara göre her hastaya özgü tedavi kararları verilir.