Tükürük bezi tümörleriAğız içinde özellikle dudaklarda, damakta ve yanağın iç yüzünde bulunan küçük tükürük bezleri vardır. Ayrıca, ağız çevresinde yerleşmiş olan üç çift büyük tükürük bezi vardır:

  • Parotis bezi: yanakta, kulak kepçesi önünde ve kulak memesi altında bulunur.
  • Submandibüler (çene altı) tükürük bezi: çene kemiğinin alt kısmında yer alır.
  • Sublingual (dil altı) tükürük bezi: ortada çene kemiğinin ve dilin alt kısmında bulunur.

Tükürük bezi tümörlerinin çoğu parotis bezinde, daha az sıklıkta çene altı, dil altı ve küçük tükürük bezlerinden kaynaklanan tümörler görülür. Parotis bezi tümörlerinin çoğu (%80), çene altı tükrük bezi tümörlerinin %50’si, dil altı ve küçük tükürük bezi tümörlerinin %10’u iyi huyludur.

Tükürük bezi tümörlerinde belirtiler

  • İyi huylu tümörlerin tek belirtisi ağrısız şişliktir. Şişlik kulak memesi altında, kulak kepçesi önünde, çene kemiği veya dil altında olabilir. Çoğunlukla ağrı yoktur ve büyüme hızı yavaştır.
  • Kötü huylu tümör belirtileri:
    • Hızlı büyüme gösteren şişlik
    • Ağrı
    • Yüz felci
    • Deride renk değişikliği
saliv1 saliv2
Sağ parotis bezi tümöründe kulak önünde şişlik Sol çene altı tükürük bezi tümöründe çene köşesinde şişlik
saliv3 saliv4
Ameliyat gerektirir bir parotis bezi tümörününün manyetik rezonans görüntüleme kesiti Ameliyat riskleri yüksek, büyük bir parotis bezi tümörünün bilgisayarlı tomografi kesiti

Tanı yöntemleri

  • Muayene: Tükürük bezlerinin muayenesi çoğunlukla bir tümör bulunup bulunmadığı konusunda değerli bilgiler verir.
  • Görüntüleme yöntemleri:
    • Ultrasonografi: Tümör varlığını iyi gösteren, hızlı bir inceleme yöntemidir
    • Bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR): Kesitler halinde tümörlerle ilgili detaylı bilgiler veren inceleme yöntemleridir.
    • İğne biyopsisi: Tümör varlığı saptandıktan sonra tümörün cinsini belirlemeye yönelik olarak yapılır. Çoğunlukla ultrasonografi eşliğinde tümör içine ince bir iğne ile girilir ve hücre örnekleri alınır.

Tedavi

Tükürük bezi tümörlerinin çoğunda cerrahi tedavi uygulanır. İyi huylu tümörlerde cerrahi dışında ek tedaviye gerek yoktur. Kötü huylu tümörlerde ise cerrahi sonrasında radyoterapi veya kemoterapiden de yararlanılabilir.

Tedavi riskleri: Parotis bezi tümörlerinin cerrahi tedavisinde en önemli risk, bu tükürük bezinin içinden geçen yüz sinirinin fonksiyonunun bozulmasi, yani yüz felci gelişmesidir. Sinir bütünlüğünün bozulmadığı ameliyatlarda görülen yüz felçlerinin hemen tamamı geçicidir ve en geç 6 ay içinde düzelir. Kalıcı yüz felci çok düşük bir yüzde ile görülür. Çene altı (submandibüler) tükürük bezi ameliyatlarında da en önemli risk yüz sinirinin dudak köşesine giden dalının fonksiyonunun bozulması, yani kısmi bir yüz felcidir. Tümör büyüklüğü arttıkça ameliyat riskleri de artar.

Konu ile ilgili sormak istediğiniz sorunuz varsa BURAYA TIKLAYINIZ