Endoskopik sinüs cerrahisi, dışarıdan görünür bir kesi yapılmaksızın burun boşluğunun içindeki dar ve karanlık bölgelere ulaşmayı sağlayan optik aletler olan endoskoplar yardımı ile yapılan bir cerrahi yöntemdir. Endoskoplara bir kamera bağlanarak yapılan işlemlerin başkaları tarafından da ekranlardan seyredilmesi, video olarak kaydedilmesi ve sonradan tekrar izlenmesi mümkündür.

Endoskopik sinüs cerrahisi, uygun medikal tedaviye rağmen şikâyetleri devam eden ve cerrahiden yarar görmesi beklenen kronik rinosinüzit hastalarında uygulanır. Yüz kemiklerinin içindeki boşluklar olan sinüslerin sağlıklı olması için bu boşluklara burundan hava girmesi ve sinüslerin içinde üretilen salgıların buruna boşaltılması gerekir. Sinüslerin ve sinüsler ile burun arasında havanın girişini ve salgıların boşaltılmasını sağlayan ince kanalcıklar vardır. Kronik sinüzit bu kanalcıkların tıkanması sonucunda meydana gelir. 

Cerrahinin amacı, hastalığın bulunduğu bölgelere güvenli şekilde ulaşmak, tıkalı veya daralmış sinüs drenaj yollarını açmak ve hastalıklı dokuları gerektiği ölçüde temizleyerek sinüslerin doğal işlevlerinin ve uygulanan medikal tedavinin etkinliğinin devamını sağlamaktır. Kronik rinosinüzit, özellikle de nazal polipli hastalarda uzun süreli takip ve medikal tedavi gerektirebilir. Cerrahi, hastalığın kontrolünü kolaylaştırmayı ve sinüslerin havalanmasını/ilaçların sinüs içlerine ulaşmasını sağlamayı amaçlar.

Endoskopik sinüs cerrahisi hastaya konforlu bir ameliyat sonrası dönem sağlar. Hastaların çoğu ameliyat günü veya ertesi gün evine gidebilir. Dışarıdan görünür bir kesi izi yoktur, yüzde şişme veya morarma olmaz. Ameliyat sonrasında şiddetli ağrı olmaz veya basit ağrı kesici ilaçlar ile kontrol altına alınabilen hafif dereceli ağrı vardır.

Endoskopik sinüs cerrahisi riskli midir?

Her ameliyatta olduğu gibi, endoskopik sinüs cerrahisinde de bazı riskler vardır. Sinüslerin çevresinde göz, gözyaşı kanalı, görme siniri, beyin zarı ve beyin, beyine kan taşıyan ana atardamar gibi çok önemli ve hayati yapılar bulunur. Bu kritik yapılara yakın yapılan ameliyatlarda da doğal olarak bu yapıların zarar görebilme riski vardır. Ciddi sonuçlar doğurabilecek riskleri nedeniyle, endoskopik sinüs cerrahisi uygulayan hekimlerin özel bir eğitim almaları ve bu ameliyatlar konusunda deneyimli olmaları gerekir. Uygulanan cerrahi yöntemler sırasında cerrahların bağlı kaldığı en önemli prensip, bu kritik yapılara zarar vermemektir.

Oldukça nadir görülmekle birlikte, endoskopik sinüs cerrahisi uygulanacak hastaların bilmesi gereken riskler ve ameliyat sonrasında görülebilecek sorunlar: burun kanaması, enfeksiyon, göz çevresinde şişlik ve morarma, göz içine kanama, çift görme, görme kaybı, gözyaşı kanalı tıkanıklığı, beyin zarı hasarı, beyin-omurilik sııvısı kaçağı, kafa içi kanama, kronik sinüzitin nüksü.

Kronik sinüzit endoskopik sinüs cerrahisinden sonra tekrarlayabilir mi?

Evet, bu olasılık her zaman vardır. Sinüzit ameliyatlarında hastalık bulunan organ çıkartılmamakta, normal görevine döndürülmeye çalışılmaktadır. Dış ortama ve mikroplara açık bir ortam olan burun ve sinüsler, ameliyatlardan sonra tekrar hastalanabilir.

Endoskopik sinüs cerrahisinden sonra ne yapılmalı, ne yapılmamalı?

• Ameliyatı takibeden ağızdan nefes almanız gerekebilir. Burun içine tampon koyulduysa bu tampon doktorunuzun belirleteceği bir süre sonunda çıkartılacaktır; bu süre 24-72 saat arasında olabilir. Burun tıkanıklığı 2 haftaya kadar devam edebilir.

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın.

• Eğer doktorunuz önerirse, burun içini temizlemeyi sağlayan sprey veya yıkamaları düzenli kullanın.

• Doktorunuz izin verene kadar burnunuzu sümkürerek temizlemeyin. Bu süre 4-6 hafta kadar olabilir.

• Ameliyat sonrasında doktorunuzun önerdiği burun yıkama/temizleme yöntemini uygulayın.

• Burnunuza musluk suyu çekmeyin.

• Ameliyattan sonra burunda kuruluk hissi ve içinde kabuklanmalar meydana gelebilir. Bunların temizlenmesi için doktorunuzun önerilerine uyunuz.

• Burun içindeki iyileşme, ameliyatın türüne göre değişmek üzere 2-6 hafta arasında tamamlanacaktır. Bu süre içinde doktorunuzun önerdiği pansumanlara ve kontrollere düzenli gidin.