Dünya Sağlık Örgütü (WHO), dünya çapında en yüksek ölüm oranlarına sahip 10 hastalığı 2019 yılı verilerine göre şu şekilde sıralamıştır (bu veriler COVID-19 hastalığının öncesine aittir):

1. Koroner arter hastalığı (KAH): Dünyadaki tüm ölümlerin %16’sından sorumlu bir numaralı ölümcül hastalık, koroner arter hastalığıdır ve giderek artış göstermektedir. KAH için risk faktörleri arasında yüksek tansiyon (hipertansiyon), kolesterol yüksekliği (hiperkolesterolemi), sigara kullanımı, şeker hastalığı (diyabet), kilo fazlalığı ve ailede KAH olan başka birey(ler)in varlığı bulunur.

KAH

2. İnme: Beyin damarlarında tıkanmaya veya kanamaya bağlı inmelerin risk faktörleri arasında diyabet, hipertansiyon, hiperkolesterolemi, sigara kullanımı, obezite, ve aile öyküsü bulunur. Ölümlerin %11’inden sorumludur. Siyah ırkta ve kadınlarda daha sıktır.

inme

3. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH): Kronik bronşit ve amfizem KOAH’ın iki ana formudur. KOAH ölümleri, dünya genelinde tüm ölümlerin %6’sını oluşturur. Risk faktörleri arasında sigara kullanımı, akciğeri tahriş edici maddelerin uzun süre solunması, aile öyküsü ve sık alt solunum yolu enfeksiyonları vardır.

4. Alt solunum yolu enfeksiyonları: Grip, zatürree, bronşit ve tüberküloz gibi alt solunum yolları ve akciğer enfeksiyonlarına bağlı ölümlerin sıklığı azalmaktadır. Bu enfeksiyonlardan sıklıkla virüsler, daha az olarak bakteriler sorumludur. Risk faktörleri arasında hava kirliliği, sigara kullanımı, astım, HIV, bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar ve tedaviler, kalabalık çocuk bakım evleri vardır.

pnomoni

5. Yenidoğan ölümleri: Son 20 yılda önemli bir azalma görülmekle birlikte, 2019 yılında dünyada 1.2 milyon bebek ölümü olmuştur.

6. Solunum sistemi kanserleri: Bunlar akciğer, bronş, gırtlak (larinks) ve soluk borusu (trakea) kanserleridir. Dünya genelinde tüm ölümlerin % 3’ünden sorumludurlar. Sigara kullanımı ve hava kirliliği solunum sistemi kanserlerinin temel nedenleridir.

7. Alzheimer hastalığı ve diğer demans türleri: Bu ilerleyici nörolojik hastalığın risk faktörleri arasında kadın cinsiyet, 65 yaş üstü, genetik yatkınlık, sağlıksız yaşam tarzı, geçirilmiş kafa travması ve aile öyküsü vardır.

8. İshal ile seyreden hastalıklar: 2019’da dünya çapında 1.5 milyon ishale bağlı ölüm olmuştur. Risk faktörleri arasında sağlık koşullarının iyi olmadığı bölgelerde yaşayanlar, yetersiz beslenme, zayıf bağışıklık sistemi, genç yaş ve temiz suya erişim yokluğu vardır.

9. Diyabet: Diyabetle ilgili hastalıklar dünyadaki tüm ölümlerin% 2.8’ini oluşturmaktadır. Diyabetle ilgili hastalıklar arasında bir dizi cilt durumu ve diğer komplikasyonların yanı sıra kardiyovasküler hastalıklar, nöropati, nefropati ve retinopati bulunur.

10. Böbrek hastalıkları: Ölüm nedenleri arasındaki sıralaması yükselmiş ve 2019’da bütün dünyada 1.3 milyon ölüme neden olmuştur.