|
HORLAMA
Horlama, orta yaş üzerindeki erişkinlerin
üçte birinde görülen bir durumdur. Horlamanın nedeni, solunum sırasında
havanın gevşemiş boğaz dokuları arasından geçerken bunları normalden fazla
titreştirmesidir. Derin uykuya geçildiğinde ağız boşluğunun tavanındaki
yumuşak damak kasları, dil ve boğaz kasları gevşer. Eğer bu dokulardaki
gevşeme fazla olursa titreşime geçip horlama yaratabilir, hatta solunum
yolunu kapatabilirler. Havanın geçtiği alanlar ne kadar dar ise, hava
akımı o kadar güçlü olur. Bu durumda titreşimler ve horlama sesinin
şiddeti de artar.
Hava yolunu yumuşak damağın sarkık ve kalın
olması, küçük dilin uzaması, büyümüş bademcikler, büyük dil kökü ve geniz
eti varlığı daraltabilir. Ayrıca kilo fazlalığı olması boğaz çevresinde
biriken yağ dokusu nedeniyle havanın geçtiği alanların daralmasına yol
açar.
Uykudan önce alkol
kullanımı boğaz kaslarının çok fazla gevşemesine neden olarak horlamayı şiddetlendirir. Müzmin sinüzit, burun bölmesinde eğiklik (septum deviasyonu) ve
burun
etlerinin (konka) büyümesi gibi burunda havanın geçeceği alanları daraltan
sorunlar da horlamanın sık görülen nedenleri
arasındadır.
Horlama ile birlikte bazı
kişilerde uykuda solunum duraklamaları da (uyku apnesi) görülür. Bu ciddi durum, boğazdaki gevşek dokuların uykuda
hava yolunu kapatıp solunuma engel olması sonucunda ortaya çıkar. Apne,
horlama ve solunumun 10 saniyeden uzun sürelerde duraklamasıdır. Solunumun
durması ile vücutta azalan oksijen ve artan karbon dioksit kişiyi uyanmaya
zorlar ve genellikle yüksek sesli bir horlama ile hava yolu zorla açılmaya
çalışır. Bu sırada uyku da yüzeyelleşir.
Ne zaman hekime başvurmalısınız ?
Siz horladığınızın farkında olmayabilir veya
bundan rahatsızlık duymayabilirsiniz ama, eşiniz ve evdeki diğer kişiler
bundan son derece rahatsız olabilirler. Hasta açısından horlamanın
incelenmesi, daha ciddi başka sağlık sorunlarının ortaya çıkartılması ve
tedavi edilmesi açısından önem taşıyabilir: uyku apnesi, burun
tıkanıklığına neden olan sorunlar ve hastalıklar, şişmanlık gibi.
Çocuklarda horlama
çoğunlukla büyümüş geniz eti ve bademciklere bağlıdır. Eğer çocuğunuz
hasta olmadığı günlerde de horluyor, uykuda aşırı terliyor, huzursuz bir
uyku uyuyorsa muayene edilmesi gerekir.
Değerlendirme ve Tanı :
Horlamanın şiddetinin eş tarafından derecelendirilmesi
genellikle tedavi gereksinimi olup olmadığını da belirler. 1. dereceden
şiddetli horlama tedavi gerektirir:
-
1. derece: Ancak kulak yüze yaklaştırıp dinlendiğinde duyuluyorsa
-
2. derece: Yatak odasında duyuluyorsa
-
3. derece: Kapı açıkken yatak odasının hemen dışında duyuluyorsa
-
4. derece:
Kapı kapalıyken yatak odasının dışında duyuluyorsa
 Horlamanın
değerlendirilmesi ve incelenmesi muayene ile başlar. Bu muayenede
doktorunuz burundan başlayarak nefes borusuna kadar havanın geçtiği
alanlarda horlamaya neden olabilecek şekil değişikliklerini veya
hastalıkları arayacaktır. Bundan sonra bir uyku çalışması ile uykuda
vücudun çeşitli fonksiyonlarının kaydedildiği bir inceleme istenebilir.
Uyku çalışmasında (polisomnografi) kullanılan bazı cihazlar hastanın kendi evinde uyurken
ölçüm yapmasına elverişlidir; ancak uyku çalışmaları çoğunlukla daha
detaylı sistemlerin bulunduğu uyku laboratuarlarında yapılır.
Horlamanın neden olduğu sorunlar :
Her gece
olan horlama sadece başkaları için bir rahatsızlık nedeni değil, hasta
için gündüz uyuklama nedeni de olabilir. Sürekli ve tedavi edilmemiş
horlama şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kalp krizi ve kalp yetmezliği
riskini artırır. Çocuklarda horlama hiperaktiviteye ve dikkat bozukluğuna
yol açabilir.
Sizin yapabilecekleriniz :
Horlamayı önlemek veya şiddetini
azaltmak için şunları yapabilirsiniz
:
-
Kilo fazlanız
varsa zayıflayın.
Kilo fazlalığı horlamanın en sık nedenidir. Gevşek ve artmış yağ dokusu
nedeniyle daralmış hava yolu varlığı, dokuların kolay titreşmesine ve
horlamaya yol açar.
-
Uyurken yan
yatın. Sırtüstü yatmak dilin
geriye düşmesine ve havanın geçtiği alanı daraltmasına neden olur. Uyku
sırasında farkında olmadan sırtüstü pozisyona gelmeyi engellemek için
pijama pantolonunun bel kısmının içine bir masa tenisi veya tenis topu
koyulması fayda sağlamaktadır.
-
Burun
tıkanıklığına neden olan sorunlarınızı tedavi ettirin. Allerji,
burun bölmesinin eğri olması (septum deviasyonu), burun kanatlarının
gerginliğinin düşük olması, burundan rahat solunuma engel olarak kişiyi
ağızdan solumaya zorlayan ve horlamayı artıran sık nedenlerdir. Burun
solunumu düzeltilmeden yumuşak damağa yönelik yapılan ameliyatlardan
beklenen yarar elde edilemez.
-
Alkol ve
sakinleştirici ilaç kullanmaktan kaçının. Sakinleştiriciler, uyku ilaçları ve alkol merkezi
sinir sisteminin kaslar üzerindeki kontrolunu baskılayarak boğaz
kaslarında gevşemeye neden olur. Ayrıca, beynin uyanma ve solunumu
başlatma fonksiyonlarını da azaltarak apne
sürelerinin uzamasına neden olurlar.
TEDAVİ :
Sizin
aldığınız önlemlerle ve yaşam tarzı değişiklikleri ile horlama
düzelmiyorsa doktorunuz aşağıdaki tedavi seçeneklerinden birini
önerebilir. Bu seçeneklerden hangisinin kullanılacağı hastanın tercihine
göre değil, hastanın gereksinimlerine ve sahip olduğu deneyime göre
hekimin yapacağı seçime göre belirlenir.
-
Damak ve küçük
dile yönelik ameliyatlar: Yumuşak damak ve küçük dilin yeniden şekillendirilmesi veya
gerginliğinin artırılması amacıyla yapılan ameliyatların çeşitli
şekilleri vardır. Bu ameliyatlar, klasik ameliyat yöntemiyle ya da
koter, radyofrekans, plazma kesici, laser ışını gibi çeşitli
araçlar kullanılarak da yapılabilir.
 Yumuşak damağın gerginliğini artırmaya yönelik bir operasyona ait video örneğini izlemek için aşağıdaki resmin üzerine tıklayınız.
Video görüntü ağız açık iken damağa uygulanan işlemi göstermektedir. İşaretlenen yerlerden damak dokusu çıkartıldıktan sonra dikilerek gerginleştirilmektedir.
 |
 |
|
Yumuşak damağa radyofrekans uygulama
yöntemi |
Yumuşak damağa radyofrekans uygulama
bölgeleri |
| 
