|
YUTAK (FARİNKS) KANSERLERİ
 Yutak
(farinks), sindirim sisteminin yemek borusu üzerinde kalan kısmıdır. Üç
bölüme ayrılır:
-
Nazofarinks (geniz) [1]: Burunun gerisinde yer
alır. Farimksin bu bölümü solunum sistemine
aittir.
-
Orofarinks [2]: Ağız boşluğunun arkasında kalan
kısımdır. Bu bölüm solunum ve sindirim sistemlerinin ortak alanıdır. Bu
bölgede Dilin üçte birlik arka kısmı, yumuşak damak, bademcikler, yan ve arka duvarlar
bulunur.
-
Hipofarinks
[3]: Gırtlağın arkasında kalan ve
yemek borusunun hemen üzerinde
kalan
kısımdır.
Farinks kanserlerinin çoğu, mukoza adı verilen ve yutağın iç yüzeyini
döşeyen pembe renkli kaplayıcı tabakanın yüzeyindeki yassı hücrelerden
kaynaklanan yassı hücreli karsinomlardır (skuamoz karsinom).
Genellikle iç yüzeyden başlayan yutak kanserleri
büyüdükçe çevresindeki derin yapılara, sinirlere, damarlara, lenf
bezlerine da yayılırlar.
Yutak
kanserlerinin oluşumunda etkili risk faktörleri :
-
Tütün ürünlerinin kullanımı: Sigara
içimi en önemli etkendir. Gırtlak kanseri bulunan hastaların %95'i
sigara içen kişilerdir ve sigara içen kişilerde gırtlak kanseri
gelişme riski içme,yenlere göre 5-35 kat daha fazladır.
-
Aşırı alkol kullanımı:
Özellikle sigara içimi ile birlikte olduğunda kanser
gelişiminde rolü daha fazladır.
-
İnsan papillom virüsü
(HPV=Human Papilloma Virus)
Belirtiler :
Bu
belirtiler kanser dışındaki hastalıklarda da görülebilir.
Bu belirtilerin birkaç haftadan uzun sürmesi ve
düzelme göstermemesi durumunda kanserden şüphelenilmeli ve bir hekime
muayene olunmalıdır.
Tanı ve tedavi
planlaması için yapılması gereken işlemler :
-
Yutağın ve boyunun muayenesi: Yutağın iç yüzü
ağız içinden bir ayna yardımıyla veya endoskop adı verilen optik
aletlerin yardımıyla görülebilir. Boyunda yutak kanserlerinin
etkileyebileceği lenf bezleri elle muayene
edilir.
-
Bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme: Kanserin gırtlak veya boyundaki yayılımını ve
büyüklüğünü değerlendirmek için gerekebilir.
-
Baryumlu röntgen filmi: Yutağın
üçüncü bölümünün ve yemek borusunun incelenmesi için
gerekebilir.
-
Ultrasonografi: Boyundaki lenf
bezlerinin değerlendirilmesi için
yararlanılabilir.
-
Biyopsi: Anormal görünen
yüzeylerde kanserleşme olup olmadığı, biyopsi işlemi ile alınan bir doku
örneğinin işlemlerden geçirildikten sonra bir patoloji uzmanı tarafından
mikroskop altinda incelenmesi sonucunda belirlenir.
Tedavi
şeklini belirlemede etkili faktörler:
-
Kanserin yutakta yerleştiği bölge
-
Kanserin büyüklüğü ve yayıldığı yerler
-
Biyopsi ile belirlenen hücre özellikleri (patoloji sonucu)
-
Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu
Tedavi seçenekleri:
|
