|
GIRTLAK KANSERLERİ
 Gırtlak, boyunda boğazın alt kısmında yerleşmiş olan, ses tellerini
barındıran ve nefes borusunun üzerinde yerleşmiş olan, solunum sistemine
ait bir organdır.
Gırtlak kanserlerinin çoğu, mukoza adı verilen ve gırtlağın iç yüzeyini
döşeyen pembe renkli kaplayıcı tabakanın yüzeyindeki yassı hücrelerden
kaynaklanan yassı hücreli karsinomlardır (skuamoz karsinom).
Daha nadir olarak salgı bezleri, kıkırdak veya kas dokularına ait hücrelerden kaynaklanan farklı kanser türlerine de
rastlanır. Genellikle iç yüzeyden başlayan gırtlak kanserleri
büyüdükçe gırtlağın kıkırdaklarına, nefes borusununa, boyundaki kaslar, sinirler, damarlar, lenf
bezleri gibi
derindeki yapılara da yayılırlar.
Gırtlak
kanserlerinin oluşumunda etkili risk faktörleri :
-
Tütün ürünlerinin kullanımı: Sigara
içimi en önemli etkendir. Gırtlak kanseri bulunan hastaların %95'i
sigara içen kişilerdir ve sigara içen kişilerde gırtlak kanseri
gelişme riski içme,yenlere göre 5-35 kat daha fazladır.
-
Aşırı alkol kullanımı:
Özellikle sigara içimi ile birlikte olduğunda kanser
gelişiminde rolü daha fazladır.
-
İnsan papillom virüsü
(HPV=Human Papilloma Virus)
-
Reflü
Belirtiler :
Bu
belirtiler kanser dışındaki hastalıklarda da görülebilir.
Bu belirtilerin birkaç haftadan uzun sürmesi ve
düzelme göstermemesi durumunda kanserden şüphelenilmeli ve bir hekime
muayene olunmalıdır.
Tanı ve tedavi
planlaması için yapılması gereken işlemler :
-
Gırtlağın ve boyunun muayenesi:
Gırtlağın iç yüzü ağız içinden bir ayna yardımıyla veya endoskop adı
verilen optik aletlerin yardımıyla görülebilir. Boyunda gırtlağın
kendisi ve gırtlak kanserlerinin etkileyebileceği lenf bezleri elle
muayene edilir.
-
Bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme:
Kanserin gırtlak veya boyundaki yayılımını ve büyüklüğünü değerlendirmek
için gerekebilir.
-
Ultrasonografi: Boyundaki lenf bezlerinin değerlendirilmesi için
yararlanılabilir.
-
Biyopsi: Anormal görünen yüzeylerde kanserleşme olup olmadığı,
biyopsi işlemi ile alınan bir doku örneğinin işlemlerden
geçirildikten sonra bir patoloji uzmanı tarafından mikroskop altinda
incelenmesi sonucunda belirlenir. Gırtlaktan biyopsi, genellikle
genel anestezi altında, ağız içinden ve özel aletler kullanılarak
alınabilir.
 |
|
 |
 |
 |
Normal
ses telleri |
|
Sol ses telinde gırtlak kanseri |
Sol ses telinde gırtlak kanseri |
Sağ ses telinde gırtlak kanseri |
Tedavi
şeklini belirlemede etkili faktörler:
-
Kanserin gırtlakta yerleştiği bölge
-
Kanserin büyüklüğü ve yayıldığı yerler
-
Biyopsi ile belirlenen hücre özellikleri (patoloji sonucu)
-
Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu
Tedavi seçenekleri:
Gırtlak kanserlerinde
uygulanabilecek bir çok ameliyat yöntemi vardır. Eğer
gırtlak kanseri erken teşhis edilmişse ve kanserin
yerleşimi böyle bir ameliyat için uygunsa gırtlağın bir
kısmının alınmasıyla ameliyat gerçekleştirilebilir.
Bu ameliyatlarda geçici bir süre için boyuna solunum deliği
açılır, ameliyat bölgesi iyileştikten sonra bu delik
kapatılır ve ses çıkartma fonksiyonu korunur.
Bazı erken teşhis edilmiş
gırtlak kanserlerinde laser ile kapalı ameliyat
yapılabilir ve boyunda delik açılmasına
gerek duyulmayabilir.
|
|
Laser ile yapılan kapalı bir ameliyata ait video örneğini izlemek için yandaki resmin üzerine tıklayınız.
Kırmızı noktanın hedef aldığı laser ışını, dokunun uzaktan ve kanamasız olarak kesilmesini sağlamaktadır.
|
Kanserin ilerlediği durumlarda gırtlağın tamamının
alınması gerekebilir. Bu durumda nefes
alma fonksiyonu kalıcı olarak boyundaki bir delikten
gerçekleşir. Ses çıkartılabilmesi ve konuşma,
ameliyattan bir süre sonra nefes borusu ile yemek borusu
arasına yerleştirilen protezlerle mümkün olur.
Bazı durumlarda
ameliyattan sonra radyoterapi uygulanması şeklinde her iki tedavi
yönteminin de birlikte kullanılması gerekebilir.
|
