|
BAŞ VE BOYUN
KANSERLERİ
Erken teşhis edildiklerinde baş-boyun kanserleri
tedavi edilebilirler. Baş-boyun kanserlerinin çoğu da erken belirtiler verirler. Erken belirtileri bilmekle, doktorunuzu
uyarabilir ve teşhisi kolaylaştırabilirsiniz. Unutmayınız:
baş-boyun
kanserlerinin tedavisinin
başarılı olması, erken teşhise bağlıdır. Baş-boyun kanserlerinin
belirtilerini bilmek ve bunların farkına varmak hayatınızı kurtarabilir.
Dikkat etmeniz gereken
belirtiler :
Deri değişiklikleri  Deri
kanserleri, en sık görülen baş ve boyun bölgesi kanserleridir. Deri kanserleri doğru yöntemler zamanında
kullanıldığında genellikle ciddi sorunlar oluşmadan tedavi
edilebilirler. Baş ve boyunda en sık görülen deri kanseri türü "bazal
hücreli kanser"dir. En sık alın, yüz ve kulak kepçesi gibi güneş
ışınlarına daha fazla maruz kalan bölgelerde görülmekle birlikte, her
yerde oluşabilir. Bazal hücreli deri kanseri başlangıçta küçük ve soluk
renkli bir leke şeklinde başlar; daha sonra orta kısmında küçük bir yara
gelişir. Bu yaranın bazı bölgeleri zaman içinde iyileşme gösterebilir,
ancak yara tamamen kaybolmaz.
Baş ve boyun bölgesinde "yassı hücreli kanser" ve "malign melanom" gibi
diğer deri kanseri türleri de görülebilir. Yassı hücreli kanserler
genellikle alt dudak ve kulak kepçesinde ortaya çıkar. Görünümleri bazal
hücreli kansere benzeyebilir ve erken teşhis edilip tedavi edildiklerinde
bazal hücreli kanserlerden daha tehlikeli değildirler. Dudak, yüzün alt
bölümü veya kulak kepçesi derisinde iyileşmeyen bir yara farkederseniz
şüphelenmeniz gerekir. "Malign melanom" deride koyu siyah veya koyu mor
renk değişikliğine neden olur; bazen de ortadaki bir lekenin etrafında
daha küçük lekeler görülür. Baş veya boyun derisinde özellikle büyüklüğü
artan siyah veya koyu mor renkli bir leke farkederseniz muayene olmanız
gerekir.
Ses değişiklikleri
Gırtlak kanserlerinin
çoğu ses değişikliklerine neden olur. İki haftadan uzun süren ses
kısıklığı veya herhangi bir ses değişikliğinde muayene olmanız gerekir.
Ses tellerinizin incelenmesi için bir Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları
uzmanına başvurmanız gerekir. Ses değişikliklerinin çoğunun nedeni kanser
değildir; ancak, şansınızı zorlamayınız ve iki haftadan uzun süren ses
kısıklığı halinde bunun kansere bağlı olup olmadığını anlamak için muayene
olunuz.
Ağız içinde şişlik 
Ağız ve dil kanserlerinin çoğu ağız içinde yara veya şişliğe
neden olurlar. Bu yara ve şişlikler iltihaplanmadıkça genellikle
ağrısızdırlar. Kanama da görülebilir, ancak bu genellikle geç bir
belirtidir. Ağız içinde bir yara ve şişlik ile birlikte boyunda da şişlik
varsa mutlaka muayene olunuz. Teşhis için muhtemelen bir biyopsi (dokudan
örnek alınarak inceleme) yapılması gerekecektir.
Yutma problemleri
Boğaz (yutak) ve
yemek borusu kanserlerinde özellikle katı gıdalarda olmak üzere yutma
güçlüğü görülebilir. Yutma güçlüğünde alınan gıda boğazda belli bir
noktada takılır, daha sonra yutulabilir veya geri çıkartılır. Her yutma
işlemi sırasında sorun yaşanıyorsa muayene olmanız gerekir. Teşhis için
yemek borusunun ilaçlı bir röntgen filminin çekilmesi ve yemek borusunun
içini görmek için endoskopi yapılması gerekebilir.
Tükürmekle veya öksürmekle kan gelmesi Bu
belirtilerin nedeni genellikle kanser değildir. Ancak burun, ağız, boğaz
(yutak) veya akciğer kanserlerinin belirtisi de olabilir. Tükrükte veya
balgamda birkaç günden uzun süreli kan gelmesi şikayetiniz varsa muayene
olmanız gerekir.
Sürekli kulak ağrısı Kulakta veya yutkunma sırasında
kulak bölgesinde hissedilen sürekli ağrı olması, boğazda iltihaplanma veya
bir tümörün erken belirtisi olabilir. Kulak ağrısıyla birlikte yutma
güçlüğü, ses kısıklığı veya boyunda şişlik de varsa bu durum genellikle
önemlidir ve muayene olmanız gerekir.
Boyunda şişlik 
Baş ve boyun bölgesinde başlayan kanserler, genellikle
vücudun başka bölgelerine yayılmadan önce boyundaki lenf bezlerine
yayılırlar. Boyunda 2 haftadan uzun süredir varolan bir şişlik, doktora
gitmenizi ve muayene olmanızı gerektirir. Boyundaki bütün şişlikler kanser
değildir; ancak boyundaki şişlik
ağız,
burun ve sinüsler, boğaz (yutak),
gırtlak, tükürük
bezleri, tiroid bezi, lenf ve kan kanserlerinin erken belirtisi de
olabilir. Kanserlerin neden olduğu şişlikler genellikle ağrısızdırlar ve
zamanla büyürler.
Baş ve boyun kanserleri için risk
faktörleri
Baş ve boyun
kanserlerinin yaklaşık %90'ının nedeni bazı risk faktörleriyle uzun süreli
temastır. Tütün (sigara, puro, pipo içimi ve tütün çiğneme) ve alkol
kullanımı, ağız, boğaz, yemek borusu, gırtlak ve dil kanserlerinin
oluşumunda en önemli faktörlerdir (Tütün ve alkol kullanmayan erişkinlerde
ağız ve boğaz (yutak) kanseri çok nadirdir). Dudak ve deri kanserleri için
en önemli risk faktörü ise güneş ışınlarına aşırı maruz kalmaktır.
Ne yapmalısınız ?
Yukardaki belirtilerin
hepsi kanser dışındaki hastalıklarda da görülebilir ve genellikle teşhis
kanser değildir. Emin olmak için, belirtiler ortaya çıktığında doktorunuza
muayene olmanız gerekir.
|
|
Baş ve boyun bölgesindeki kanserler erken
teşhis edildiklerinde ciddi sorunlar olmadan tedavi edilebilirler.
Belirtilerin ortaya çıkması ile teşhis koyulup tedavinin başlaması
arasındaki gecikme, genellikle hastaların doktora geç başvurmasından
kaynaklanmaktadır. Hastaların belirtilerin çıkmasını takiben erken
muayene olup erken teşhisin gerçekleşmesi ile bu kanserlerin tamamen
iyileştirilebilme oranları artacaktır. |
|
|
Doktora erken müracaat ediniz! Başta
sigara içimi olmak üzere kanser için risk taşıyan alışkanlıklardan
kaçınınız ve sağlıklı yaşam için gerekli düzenlemeleri kendi
hayatınıza uygulayınız |
|